Voersystemen en -strategieën

Strategieën

Flat feeding

Flat feeding is een voerstrategie waarbij alle koeien dezelfde hoeveelheid krachtvoer krijgen gedurende de hele lactatie of een gedeelte van de lactatie. Het krachtvoer wordt tot een bepaald niveau beperkt terwijl het ruwvoer onbeperkt kan worden opgenomen.

De energie- en voedingsbehoefte van een koe variëren afhankelijk van het lactatiestadium. Door de vaste verhoudingen van het krachtvoer berust flat feeding op vetmobilisatie.

Het overschot aan voedingsstoffen tijdens het midden en het einde van de lactatie wordt opgeslagen als lichaamsvet. De koe gebruikt het overschot als de behoefte groot is, namelijk in het begin van de lactatie. Vetmobilisatie in het begin van de lactatie kan slepende melkziekte veroorzaken bij hoogproductieve koeien. Koeien worden meestal te weinig gevoerd in het begin van de lactatie en te veel gevoerd aan het einde van de lactatie.

Flat feeding is gebruikelijk in landen met een hoge melkproductie en grote weidegebieden, zoals Nieuw Zeeland, Argentinië, Ierland en Australië.

Normvoedering/ Voeren naar melkgift

Terwijl flat feeding berust op vetmobilisatie, voorziet normvoedering/ voedering naar melkgift de koe van de voedingsstoffen die nodig zijn voor het lactatiestadium waarin ze zich begeeft.

Normvoedering/ voedering naar melkgift is gebruikelijk in landen met intensieve melkveehouderij. De voordelen zijn dat koeien in de juiste conditie gehouden kunnen worden en dat iedere koe een eerlijke kans krijgt om haar productiepotenties te laten zien. De motivaties hiervoor zijn het overdenken waard. Elke extra liter in de lactatiepiek kan resulteren in een hogere totale melkgift tot wel 200 liter per lactatie (Michael F. Hutjens).

Terug naar boven

Met normvoedering/ voedering naar melkgift wordt het voeren aangepast aan de melkgift

De strategie is verdeeld in twee fasen, gerelateerd aan de verschillende lactatiestadia.

I. Normvoedering wordt toegepast aan het begin van de lactatie (gemarkeerd als 1 in het plaatje hierboven). Elke koe krijgt, ongeacht de melkgift, een maximale hoeveelheid krachtvoer tot vier à zes weken na het afkalven. Deze methode geeft alle koeien de kans om hun productiepotenties te laten zien. Koeien die onderschat worden kunnen op deze manier worden ontdekt. Zoals hiervoor genoemd, kan elke extra liter in de piek van de lactatie 200 liter meer melk opleveren over de hele lactatieperiode.

II. De tweede fase, voeren naar melkgift (gemarkeerd als 2 in het plaatje hierboven), wordt ongeveer 100 dagen na het afkalven toegepast. De koe wordt overeenkomstig haar melkgift gevoerd. Dit betekent dat de koeien individueel moeten worden gevoerd. Daardoor wordt voer bespaard en het risico op vette koeien verminderd. In grote veestapels vereist deze strategie uitgebreide apparatuur om het werk en het managementproces te vergemakkelijken.

Fasevoedering
Fasevoedering is een soort van normvoedering/ voeren naar melkgift. Verschillende voersoorten worden gevoerd tijdens de verschillende fasen van de lactatie. Dit betekent bijvoorbeeld dat voersoort 1 wordt gevoerd aan het begin van de lactatie en dat voersoort 2 verderop in de lactatie wordt gevoerd enz.

Terug naar boven

In het begin van de lactatie worden kwalitatief hoogwaardige krachtvoeders gevoerd. Verderop in de lactatie kunnen deze kwalitatief hoogwaardige krachtvoeders worden vervangen door minder dure krachtvoeders die meer ruwvoer van mindere kwaliteit bevatten (zie plaatje hieronder).

Fasevoedering kan de pensgezondheid verbeteren, omdat de kwalitatief hoogwaardige voersoorten aan het begin van de lactatie worden gevoerd.

Fasevoedering, waarbij het voer voor hoogproductieve koeien dat gevoerd wordt aan het begin van de lactatie, geleidelijk wordt vervangen door kracht- en ruwvoer van mindere kwaliteit

Onbeperkt voeren

Onbeperkt voeren betekent dat de koeien zoveel kunnen eten als ze willen. Ruwvoer wordt vaak onbeperkt gevoerd.

Voersystemen

De meest voorkomende voersystemen voor melkkoeien zijn:

  1. Apart krachtvoer voeren (Separate Concentrate Feeding SCF)
  2. Compleet gemengd rantsoen (TMR) (Total Mixed Ration TMR)
  3. Gedeeltelijk gemengd rantsoen (Partly Mixed Ration PMR)

Apart krachtvoer voeren (SCF, Separate Concentrate Feeding)

Bij een SCF systeem worden ruwvoer en krachtvoer apart gevoerd. Het systeem maakt het individueel voeren van ruwvoer en krachtvoer mogelijk, maar ruwvoer wordt vaak onbeperkt gevoerd en krachtvoer beperkt.

Terug naar boven

Apart krachtvoer voeren in ligboxenstallen
In ligboxenstallen wordt ruwvoer onbeperkt gevoerd op de voergang, terwijl krachtvoer wordt verstrekt via krachtvoerautomaten in de stal of in de melkstal.

De geschikte voerstrategie voor krachtvoer voeren in de melkstal hangt af van de manier waarop de veehouder de automaten kan besturen. Bij sommige systemen is het mogelijk om de dieren individueel te voeren, bij andere systemen krijgen alle koeien dezelfde hoeveelheid krachtvoer in de melkstal. Voeren in de melkstal kan het koeverkeer verbeteren. Het nadeel is dat er maar een kleine hoeveelheid krachtvoer kan worden verstrekt. Hoeveelheden die te groot zijn veroorzaken eettijden die te lang en ongezond voor de pens zijn.

Als de krachtvoerautomaten buiten de melkstal staan, kan normvoedering/ voeren naar melkgift worden gebruikt als voerstrategie. De hoeveelheden van de verschillende voersoorten worden geregistreerd in de computer. Als de koe het krachtvoerstation binnenkomt, wordt ze herkend en krijgt ze de juiste hoeveelheid krachtvoer verstrekt.

Hieronder wordt een samenvatting gegeven van de voordelen en de nadelen van de positionering van krachtvoerautomaten.

In de melkstal

Voordelen

Nadelen

  • Sneller melken
  • Eenvoudiger koeverkeer
  • Krachtvoer kan maar een beperkt aantal keer per dag worden gevoerd, zo vaak als er gemolken wordt (dit is meestal 2 keer)
  • De hoeveelheid krachtvoer is beperkt
  • Onrustige koeien tijdens het melken
  • Koeien mesten terwijl ze eten
  • Risico op mest in de melkput

Voor- en nadelen van krachtvoerverstrekking in de melkstal

Buiten de melkstal 

Voordelen

Nadelen

  • Grotere hoeveelheden krachtvoer kunnen worden gevoerd door vaker in kleinere porties te voeren
  • Verbeterde pensgezondheid
  • Minder efficiënt koeverkeer
  • Problemen met toegang tot de krachtvoerautomaten tijdens de periode van beweiding

Voor- en nadelen van krachtvoerverstrekking buiten de melkstal

Apart krachtvoer voeren in grupstallen
Gescheiden voeren is het normale voersysteem in grupstallen. Krachtvoeders worden vaak individueel gevoerd, terwijl ruwvoer onbeperkt wordt gevoerd. Sommige bedrijven, vooral die bedrijven die fasevoedering toepassen, voeren ook het ruwvoer individueel.

Terug naar boven

De meest voorkomende manier van voeren in grupstallen is een vorm van normvoedering/ voeren naar melkgift.

Gemengd rantsoen (TMR, Total Mixed Ration)

Bij het TMR systeem worden krachtvoer en ruwvoer gemengd in een voermengwagen. Het mengsel wordt vaak direct vanuit de voermengwagen verdeeld voor de koeien, maar het kan ook verstrekt worden met behulp van een transportband of een voerwagen.

Het systeem wordt meestal toegepast in grote ligboxenstallen, maar het kan ook in grupstallen worden toegepast. Het TMR rantsoen wordt vaak onbeperkt gevoerd, maar het kan ook beperkt worden verstrekt.

TMR enkel rantsoen
In een systeem met een enkel rantsoen wordt slechts één voersoort gemengd en aan de dieren verstrekt. Het mengsel is zo samengesteld dat het geschikt is voor hoogproductieve koeien, de laag productieve koeien zullen hierdoor minder eten. De balans in het rantsoen is erg belangrijk om vette koeien te voorkomen. Dit systeem werkt het beste bij hoogproductieve veestapels en rassen als Holstein en Jersey. Als de koeien in groepen zijn gehuisvest en de hoogproductieve koeien worden onbeperkt gevoerd, is het mogelijk om een mengsel te voeren waarbij de volgende groep een bepaald gedeelte van het mengsel krijgt in combinatie met onbeperkt stro of hooi. Droge koeien kunnen een kleine hoeveelheid van het mengsel krijgen als aanvulling bij stro of hooi. Een van de grootste voordelen van het gemengd voeren is dat de koeien niet hoeven te veranderen van voer.

TMR verschillende rantsoenen
Er zijn veel mogelijkheden om koeien te verdelen in verschillende groepen. Ze kunnen gegroepeerd worden volgens melkfgift, lichaamsconditie score, lactatiestadium, eerste kalfs koeien en verse koeien. Het rantsoen kan aangepast worden om in de behoeften van de verschillende groepen te voorzien. Bij het stijgen van het aantal groepen, stijgt ook de nauwkeurigheid bij het samenstellen van de rantsoenen. Tegelijkertijd gaat de logica van het systeem verloren. Er moet veel tijd worden besteed aan het verhuizen van de dieren van de ene naar de andere groep, omdat de productie steeds verandert. Verschillende voermengsels moeten gemaakt en verstrekt worden voor de verschillende groepen.

Terug naar boven

Gedeeltelijk gemengd rantsoen (PMR, Partly Mixed Ration)

Een gedeeltelijk gemengd rantsoen is een combinatie tussen een volledig gemengd rantsoen en apart krachtvoer voeren. Met een voermengwagen wordt ruwvoer gemengd samen met een aantal krachtvoeders. Het niveau aan krachtvoeders is geschikt voor laag productieve koeien. Hoog productieve koeien krijgen extra krachtvoer bijgevoerd via krachtvoerautomaten, in de melkstal of met een voerwagen.

Als er meer dan een soort ruwvoer en bijproducten wordt gevoerd, is het gedeeltelijk gemengde rantsoen een eenvoudige manier van voeren als de veehouder het krachtvoer apart wil voeren. Als sommige krachtvoeders worden gemengd met het ruwvoer, stijgt de voeropname en het risico op pensverzuring daalt.

Situaties waarin het een of het andere systeem gewenst is:

Apart krachtvoer voeren

TMR/PMR

  • Slechts een of twee soorten ruwvoer
  • Ruwvoer
  • Ruwvoer in (toren)silo's
  • Alleen droge voeders
  • Graan van eigen bedrijf
  • Kleine bedrijven (minder dan 30 koeien) 
  • Verschillende soorten ruwvoer
  • Ruwvoer in sleufsilo's
  • Ruwvoer in (toren)silo's (met bepaalde aanpassingen)
  • Natte producten
  • Enkelvoudige voeders
  • Graan van eigen bedrijf
  • Grotere bedrijven (meer dan 50 koeien)

Vergelijking tussen de geschiktheid van apart voeren en een gemengd rantsoen/gedeeltelijk gemengd rantsoen

Terug naar boven

Snel naar:

At DeLaval we use cookies to make your website experience better. You can change your web browser settings if you do not allow cookies or do not want cookies to be saved. Read more about how DeLaval handles cookies. I have read and accepted the information on how DeLaval handles cookies.