Verzamelen van melk

Rauwe melk vervoeren naar de melkfabriek

Na het melken zou de melk gekoeld en opgeslagen moeten worden in het melklokaal op de boerderij of op de melkfabriek. Melk die gebruikt wordt voor industriële doeleinden, kan door de veehouder zelf naar de melkfabriek gebracht worden of het kan opgehaald worden. In beide gevallen is het mogelijk dit uit te besteden aan derden, bijvoorbeeld aan professionele transporteurs.

Door organisatorische of economische moeilijkheden is het soms niet mogelijk om de melk op de boerderij te koelen. In afgelegen gebieden kan het een probleem zijn om de melk direct naar de melkfabriek te brengen. In zulke gevallen, vooral als er veel kleine leveranciers zijn, heeft het de voorkeur de melk eerst naar een verzamelpunt te brengen en van daaruit naar de fabriek te vervoeren.

Transport van boerderij tot fabriek

Melk verzamelen in bussen

Melk dat beschikbaar is in bussen, of het nu op de boerderij is of op het verzamelpunt, kan op vele manieren opgehaald en vervoerd worden, bijvoorbeeld m.b.v. fietsen, handkarren of trucks. De melkbussen moeten beschermd worden tegen de zon, zowel wachtend aan de kant van de weg en tijdens transportatie.

Het wordt aangeraden geïsoleerde, of zelfs gekoelde trucks te gebruiken om gekoelde melk in bussen over langere afstand en onder hoge temperaturen te transporteren. Als er veel verschillende leveranciers zijn, zijn er vaak veel verschillende types melkbussen, wat zorgt voor reinigings- en logistieke problemen. Daarom wordt het aanbevolen standaard gevormde melkbussen met een vlak oppervlak te gebruiken.

Terug naar boven

Bulkverzameling

Melk dat op de boerderij beschikbaar is in bulkhoeveelheden, bijvoorbeeld in melkkoeltanks, moet ook in bulk opgehaald worden. Het is niet praktisch om de melk in bussen op te halen als het al beschikbaar is in bulk (opslag) tanks, mede omdat dit ook een extra risico van besmetting met zich meebrengt. Ook is de temperatuur van melk in bussen veel moeilijker te reguleren dan van melk in tanks en het vullen, legen en reinigen van melkbussen vergt veel arbeid en is kostbaar.

Om bulkhoeveelheden melk te transporteren, kunnen tankwagens gebruikt worden. De tanks zouden geïsoleerd moeten zijn en kunnen m.b.v. een scherm beschermd worden tegen de krachtige zonneschijn. Op de boerderij of op het verzamelpunt wordt de slang van de melktransportwagen aangesloten op de uitgangsklep van de opslagtank en de melk wordt overgepompt.

Het pompen stopt zodra de koeltank leeg is en voorkomt zodoende dat er lucht bij de melk komt. De tankwagen is uitgerust met een stroommeter en een pomp zodat de hoeveelheid automatisch bijgehouden wordt. In andere gevallen moet de tank voorzien zijn van een schaalverdeling om meting met een peilstok betrouwbaar te maken.

De tank van de tankwagen is verdeeld in een aantal compartimenten om te voorkomen dat de melk tijdens transportatie heen en weer spat.

Melktransportwagen (Tetra Pak 1995) 

Melkverzamelplaatsen en -centra

In dunbevolkte gebieden, of in gebieden waar individuele leveranciers ver weg wonen van de melkfabriek, moet melk over lange afstanden vervoerd worden. De transportatie neemt ook veel tijd in beslag. Daarom is het in deze gevallen aan te raden de melk te verzamelen en te koelen in melk-verzamelcentra voordat transportatie plaatsvindt. 

 

Ongekoelde melk wordt naar verzamelcentra gebracht (Tetra Pak 1995)

Het verschil tussen een verzamelpunt en een melk-verzamelcentrum zit voornamelijk in de koeling en grootte. Een melkverzamelpunt kan een kleine centrale plaats zijn waar kleine leveranciers hun melk kunnen afleveren. De ontvangstcapaciteit ligt over het algemeen tussen de 50 en 500 liter per dag en de melk wordt aangeleverd in bussen of melkcontainers. Er is geen koelsysteem aanwezig op het verzamelpunt dus de melk moet binnen twee uur na het melken naar het verzamelcentrum gebracht worden. Op het melkverzamelcentrum is altijd koelapparatuur aanwezig en in de meeste gevallen een mogelijkheid om de kwaliteit te testen. De melk moet niet langer dan drie uur na het melken gekoeld worden tot 4°C. De ontvangstcapaciteit van een verzamelcentrum ligt over het algemeen tussen de 500 en 16.000 liter per dag.

Terug naar boven

Voorbeeld van een melkverzamelcentrum

  1. Boer met melkbussen
  2. Monsternemen
  3. Melkanalyse
  4. Wegen
  5. Tank
  6. Voerkoelen
  7. Warmteterugwineenheid
  8. Koelaggregaat
  9. Opslag-/koeltank
  10. Melktransport naar de melkfabriek en ingang voor goederen
  11. Melkbussenreiniger
  12. Droogrek voor bussen
  13. Boerderijbenodigdhedenwinkel
  14. Publicatiebord
  15. Kantoormanager
  16. Opslag goederen
  17. Toilet

Terug naar boven

Logistieke voordelen

Gekoelde melk vervoeren vanaf een boerderij of verzamelpunt heeft vele voordelen. Het stelt het bedrijf in staat een efficiënt systeem voor verzamelen en transporteren van melk te bedenken.                        

Omdat de melk gekoeld is, kan het op elk uur van de dag opgehaald worden van de boerderij of het verzamelcentrum zonder het risico van bederf. In tegenstelling tot ongekoelde melk. Dit moet zo snel mogelijk na het melken opgehaald worden, wat leidt tot piekuren in de organisatie.

Elke manier van verzamelen heeft zijn voordelen. Het verzamelen in melkbussen is gunstig voor kleine boerderijen, bulkverzameling voor grotere leveranciers en er zijn combinaties met transporttanks voor boerderijen die er qua grootte tussenin zitten.

Het belangrijkste punt is dat de melk zo snel mogelijk gekoeld wordt. Als dit bereikt is, zullen alle partijen (boer, melkfabriek en consument) hiervan profiteren. 

Samenvatting

  1. Het koelen van melk vereist voldoende aanvoer van elektriciteit en water. Dit is niet altijd beschikbaar op de boerderij en kan soms alleen gerealiseerd worden tegen relatief hoge kosten.
  2. Ook al is er elektriciteit en water beschikbaar, dan nog kan het volume van de dagelijkse melkproductie te klein zijn om een koelsysteem aan te schaffen. Het zou te duur zijn om een kleine hoeveelheid melk op de boerderij te koelen en het zou ook te duur zijn om het te verzamelen. Soms worden er, naar aanleiding van bepaalde regels, kleine hoeveelheden melk op de boerderij gekoeld, maar deze melk is te duur om te transporteren. In zulke gevallen is het mogelijk de gekoelde melk in een geïsoleerd voertuig naar een verzamelpunt te brengen, vanwaaruit een tankwagen de melk van meerdere leveranciers verzamelt en vervoert.
  3. Voor bulkverzameling op boerderijen is niet alleen water, elektriciteit en een bepaalde dagelijkse productie van melk nodig, maar ook een goede bereikbaarheid voor de tankwagens.
  4. Als een zuivelfabriek bulkverzameling van gekoelde melk wil introduceren in gebieden met laagproducerende boerderijen (en waar de melk niet gekoeld wordt) zijn er belangrijke middelen nodig.

At DeLaval we use cookies to make your website experience better. You can change your web browser settings if you do not allow cookies or do not want cookies to be saved. Read more about how DeLaval handles cookies. I have read and accepted the information on how DeLaval handles cookies.